Van desinfografiek tot infografiek: Over- of ondervertegenwoordiging van politieke partijen in De Zevende Dag

Een tweetal weken geleden las ik de volgende tweet die me nogal intrigeerde:

De tweet gaat over hoe vaak de verschillende Vlaamse politieke partijen in de uitzendingen van De Zevende Dag aan bod komen. De zogenaamde infografiek die aan de tweet gelinkt werd is de volgende:

infografiekDe reden dat deze grafiek me zo intrigeerde was niet de politieke boodschap die erachter schuil gaat, maar wel de ongelooflijke complexiteit van de infografiek zelf.

De grafiek geeft een soort heatmap weer die aangeeft welke politieke partijen over- of ondergerepresenteerd zijn ten opzichte van andere partijen rekening houdend met hun verkiezingsscore voor de kamer in 2010. Echter, de veelheid aan getallen, tekst en formules maken dat het niet evident is om de boodschap snel op te pikken. Wat mij betreft is dit eerder een desinfografiek…

Eigenlijk is de hele infografiek gebaseerd op slechts een beperkt aantal datapunten. Ten eerste: voor elke politieke partij de verkiezingsscore voor de kamer in 2010. Ten tweede: voor elke partij hoe vaak ze te gast waren in De Zevende Dag tussen 1 september en 27 oktober 2013 (MO: deze data haalde ik uit de infografiek van @hoegin).

CD&V Groen LDD N-VA Open Vld PVDA SP.A VB
Verkiezingen 17.6% 7.1% 3.7% 28.2% 14% 1.3% 15% 12.6%
7dag 18 8 1 9 13 0 13 6

De auteur van de tweet gaat ervan uit dat het aantal optredens van politieke partijen in De Zevende Dag in verhouding zou moeten staan tot hun verkiezingsscore. Als dit niet het geval is, dan ziet de auteur dit als over- of ondervertegenwoordiging van die partijen (merk op dat deze visie niet perse de mijne is).

Wat zijn de grootste problemen met de infografiek?

  1. De oorspronkelijke data bevat 2 datapunten voor elk van de 8 partijen, maar via een ingewikkelde fomule worden van die 16 datapunten maar liefst 8×8=64 datapunten gemaakt.
  2. Het groene en rode deel van de infografiek bevat eigenlijk dezelfde informatie (het groene deel is het de inverse van het rode deel). Het presenteren van zowel de groene als de rode data zorgt dus enkel voor verwarring en niet voor extra inzicht.
  3. De gebruikte formule berekent eigenlijk de ratio van twee ratio’s. Dit bemoeilijkt de interpretatie van de cijfergegevens enorm.
  4. De grenzen van de kleurencodes in de legende zijn arbitrair.

Een veel sterkere visuele voorstelling van deze data is de volgende:

7dedagDeze grafiek geeft op een veel eenvoudigere manier de boodschap weer die de tweet wilde meegeven. Namelijk dat sommige partijen over- of ondervertegenwoordigd zijn in De Zevende Dag ten opzichte van hun stemmenaatal voor de kamer in 2010. Bijvoorbeeld, Groen kwam 66% meer aan bod dan dat men op basis van hun stemmenaantal zou verwachten.

De grafiek maakt in één oogopslag duidelijk welke partijen over- en ondervertegenwoordigd zijn en in welke mate bepaalde partijen over- of ondervertegenwoordigd zijn. Geen veelheid aan cijfergegevens, complexe formules of ingewikkelde kleurlegendes die de aandacht van de boodschap afleiden.

Belangrijk hierbij te vermelden is dat dat de steekproef hier relatief klein is (N=68 tv-optredens gemeten over een periode van minder dan 2 maanden). Hierdoor is het niet abnormaal dat (zeker voor de kleine partijen) er een extreme over- of ondervertegenwoordiging waargenomen wordt (bvb. PVDA). Om de betrouwbaarheid van het patroon dat in de grafiek naar boven komt te verhogen, zouden gegevens over een langere periode verzameld moeten worden.

Advertenties

2 thoughts on “Van desinfografiek tot infografiek: Over- of ondervertegenwoordiging van politieke partijen in De Zevende Dag

  1. Grotendeels eens, maar niet helemaal:

    De figuren voor de vorige drie seizoenen van De Zevende Dag vind je hier: http://www.flickr.com/photos/97566106@N03/sets/72157637720148913/with/10881795585/ (en je vindt in mijn fotostream enkele andere figuren die je misschien wel interessant zal vinden).

    Maar zoals je op de figuren voor De Zevende Dag ziet zijn het telkens dezelfde partijen in dezelfde rol, en ik denk dat je dan wel degelijk mag zeggen dat er een systematische vertekening is, geen toevallige onder invloed van de actualiteit van de dag. Ik heb daar trouwens zelf al een principieel stukje over geschreven hier: http://hoegin.blogspot.no/2012/07/de-belgische-blauwe-zevende-dag.html en met recentere cijfers hier: http://hoegin.blogspot.no/2013/06/propagandasteunpunt-media.html

    Ik weet dat mijn infografiek niet ideaal is, maar ik merk wel dat je de boodschap begrepen had. En dus is ze in zekere zin wel degelijk geslaagd, zou ik durven stellen. De tekst en de formules zijn louter info om kritiek van het slag «wat is dit eigenlijk» onmiddellijk te pareren. Ik heb wat dat betreft mijn lesje geleerd, toch als je infografiekjes op Twitter plaatst.

    Als ik kritiek mag geven op jouw voorstel van infografiek: de schaal zou eigenlijk logaritmisch moeten zijn. -50% is veel dramatischer dan +50%, en zou visueel overeen moeten komen met +100% (halvering vs. verdubbeling).

    Wat noch mijn noch jouw grafiek tonen is welke onder-/oververtegenwoordiging werkelijk significant is. Voor kleine partijen en kleine getallen kan een sterke onder-/oververtegenwoordiging binnen de marges vallen van wat verwacht kan worden. Eigenlijk zou je 80%–90%–95%–99%-intervallen moeten berekenen op basis van toevallige kandidatenkeuzes met voor elke partij de laatste verkiezingsuitslag als probabiliteit. Alleen wat buiten bijvoorbeeld het 95%-interval zou je dan als een problematische onder-/oververtegenwoordiging mogen duiden, zeker als ze aanhoudt over meerdere seizoenen. Ik moet alleen eens een beetje tijd vinden om dat te implementeren.

  2. Het is niet door een tabel te reduceren dat je noodzakelijk duidelijker wordt. Door het weglaten van een gedeelte van de cijfers, verdwijnt de info over de vertegenwoordiging vd partijen tov. elkaar.
    In uw voorstelling zit dat niet in. Logisch dat uw systeem dus eenvoudiger voor te stellen is. Nadeel is dat de ruimte voor nuancering kleiner wordt.
    ps. Ik werd eigenlijk achterdochtig bij deze zin: “de ongelooflijke complexiteit van de infografiek”. Dit is nl geen complexe tabel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s